Sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật – Trách nhiệm của mỗi người dân, nền tảng xây dựng xã hội kỷ cương, văn minh

Năm 2026, việc hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam càng có ý nghĩa sâu sắc khi gắn với kỷ niệm 80 năm Quốc hội khóa I thông qua Hiến pháp năm 1946 – bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Đây là dấu mốc lịch sử quan trọng, khẳng định tư tưởng lập hiến tiến bộ, tinh thần thượng tôn Hiến pháp và pháp luật, đồng thời thể hiện khát vọng xây dựng một Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân.
Ngày Pháp luật Việt Nam không chỉ là dịp để tuyên truyền, phổ biến các quy định pháp luật mà còn là dịp để mỗi chúng ta nhìn nhận lại ý thức, trách nhiệm của bản thân trong việc sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật.
Mục đích sâu xa của Ngày Pháp luật Việt Nam là đưa pháp luật thực sự đi vào cuộc sống, để pháp luật không chỉ tồn tại trong các văn bản mà trở thành chuẩn mực ứng xử trong mọi hoạt động của đời sống xã hội; từ công việc của cơ quan nhà nước, hoạt động sản xuất, kinh doanh đến những hành vi ứng xử hằng ngày trong mỗi gia đình và cộng đồng dân cư.
Việc hiểu biết và chấp hành pháp luật trước hết chính là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân, gia đình và xã hội. Khi mỗi người dân có kiến thức pháp luật, chúng ta sẽ biết mình có những quyền gì, phải thực hiện những nghĩa vụ gì, biết cách bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình, đồng thời tránh được những hành vi vi phạm pháp luật do thiếu hiểu biết hoặc chủ quan.
Khi mỗi cá nhân tự giác chấp hành pháp luật, mỗi gia đình thực hiện tốt các quy định của Nhà nước, mỗi cộng đồng dân cư biết tôn trọng và giải quyết các vấn đề trên cơ sở pháp luật thì những mâu thuẫn, tranh chấp, vi phạm sẽ được hạn chế; tình làng nghĩa xóm được củng cố, an ninh trật tự được giữ vững, môi trường sống ngày càng an toàn, lành mạnh và văn minh.
Đối với chính quyền địa phương, việc nâng cao ý thức pháp luật trong Nhân dân còn góp phần xây dựng nền hành chính công khai, minh bạch, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; thúc đẩy cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng phục vụ người dân. Một chính quyền hoạt động theo pháp luật, một đội ngũ cán bộ tận tụy, trách nhiệm và một Nhân dân hiểu biết, tự giác chấp hành pháp luật chính là những yếu tố quan trọng để xây dựng địa phương phát triển ổn định, bền vững.
Có thể khẳng định rằng, Ngày Pháp luật Việt Nam không chỉ có ý nghĩa trong ngày 09/11 mà việc học tập, tìm hiểu, chấp hành và bảo vệ pháp luật phải được thực hiện thường xuyên, liên tục trong suốt cả năm. Không phải chỉ khi có hoạt động tuyên truyền, mỗi người mới quan tâm đến pháp luật, mà cần hình thành thói quen chủ động tìm hiểu pháp luật, lấy pháp luật làm căn cứ trong suy nghĩ, hành động và giải quyết các công việc của cuộc sống.
Đối với mỗi người dân trên địa bàn xã Lương Bằng, việc hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam cần được thể hiện bằng những hành động cụ thể, thiết thực trong cuộc sống hằng ngày.
Trước hết, mỗi cán bộ, đảng viên cần phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu trong học tập, tìm hiểu và chấp hành pháp luật; nói đi đôi với làm, thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ được giao, đồng thời tích cực tuyên truyền, vận động gia đình và Nhân dân cùng thực hiện.
Đối với mỗi người dân, cần chủ động tìm hiểu các quy định pháp luật liên quan trực tiếp đến quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp của mình. Trong đó, cần đặc biệt quan tâm đến các quy định về đất đai, nhà ở, trật tự xây dựng, hộ tịch, chứng thực, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, chính sách an sinh xã hội, bảo vệ môi trường, an toàn thực phẩm và thực hiện dân chủ ở cơ sở.
Trong sản xuất và sinh hoạt, mỗi người cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường, không đổ rác thải bừa bãi, không lấn chiếm hành lang giao thông, không vi phạm các quy định về đất đai và xây dựng; thực hiện nghiêm các quy định về trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy, chữa cháy và giữ gìn an ninh trật tự tại địa phương.
Trong mỗi gia đình, cha mẹ cần quan tâm giáo dục con em về ý thức tôn trọng pháp luật, chấp hành các quy định về an toàn giao thông, phòng chống bạo lực học đường, phòng chống ma túy, bảo vệ trẻ em và ứng xử văn minh trên không gian mạng. Mỗi gia đình cần thực sự trở thành một môi trường giáo dục ý thức pháp luật, góp phần hình thành thế hệ công dân có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội.
Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, việc sử dụng internet và mạng xã hội ngày càng phổ biến, mỗi người dân cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trên không gian mạng; thận trọng khi tiếp nhận và chia sẻ thông tin, không đăng tải, phát tán thông tin sai sự thật, thông tin chưa được kiểm chứng; không tiếp tay cho các hành vi lừa đảo, vi phạm pháp luật trên môi trường mạng. Đồng thời, tích cực tìm hiểu, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, tài khoản định danh điện tử và các nền tảng số để thực hiện thủ tục hành chính, góp phần xây dựng chính quyền số và xã hội số.
Bên cạnh đó, mỗi người dân cần phát huy quyền làm chủ, tích cực tham gia góp ý xây dựng chính quyền, thực hiện quyền giám sát, phản ánh, kiến nghị và thực hiện đúng các quy định về tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo. Khi phát sinh mâu thuẫn, tranh chấp trong cộng đồng dân cư, cần ưu tiên giải quyết trên tinh thần đoàn kết, tôn trọng pháp luật, phát huy vai trò của tổ hòa giải ở cơ sở, hạn chế những xung đột không đáng có.
Cùng với việc biểu dương những tập thể, cá nhân gương mẫu trong chấp hành pháp luật, chúng ta cũng cần kiên quyết đấu tranh, phê phán các hành vi vi phạm pháp luật, các biểu hiện coi thường kỷ cương, phép nước, góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh và thượng tôn pháp luật.
Hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026, UBND xã Lương Bằng triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật với chủ đề:
“Tôn vinh Hiến pháp, pháp luật; kỷ niệm 80 năm Quốc hội thông qua Hiến pháp năm 1946; đổi mới, nâng cao hiệu quả xây dựng, thi hành pháp luật, truyền thông chính sách, phổ biến, giáo dục pháp luật; xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trên địa bàn xã Lương Bằng.”
Các hoạt động được triển khai thông qua nhiều hình thức phù hợp như tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh, Trang thông tin điện tử của xã, mạng xã hội và các nền tảng số; lồng ghép phổ biến pháp luật trong các hội nghị, cuộc họp thôn, sinh hoạt của các tổ chức chính trị - xã hội; tuyên truyền trực quan bằng pa-nô, áp-phích, băng-rôn, khẩu hiệu tại trụ sở cơ quan, nhà văn hóa và các địa điểm công cộng. Đồng thời, khuyến khích cán bộ, đảng viên và Nhân dân tích cực tham gia các hoạt động tìm hiểu pháp luật, trong đó có Cuộc thi trực tuyến tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật trong kỷ nguyên số theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền.
Thời gian cao điểm hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam được tập trung từ ngày 05/9/2026 đến ngày 09/11/2026. Tuy nhiên, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật sẽ tiếp tục được duy trì thường xuyên, nhằm đưa kiến thức pháp luật đến gần hơn với mỗi người dân.
UBND xã Lương Bằng đề nghị các ban, ngành, đoàn thể, các cơ quan, đơn vị, trường học, các thôn và toàn thể Nhân dân tích cực hưởng ứng bằng những việc làm cụ thể; phát huy tinh thần trách nhiệm, chủ động học tập, tìm hiểu, chấp hành và vận động mọi người cùng thực hiện tốt các quy định của Hiến pháp và pháp luật.
Một xã hội văn minh không chỉ được đánh giá bằng sự phát triển về kinh tế hay cơ sở hạ tầng mà còn được thể hiện ở ý thức tôn trọng pháp luật, tinh thần trách nhiệm và cách ứng xử có văn hóa của mỗi người dân. Pháp luật chỉ thực sự phát huy giá trị khi được mọi người hiểu đúng, tự giác thực hiện và cùng nhau bảo vệ. Mỗi hành động đúng pháp luật, dù nhỏ, đều góp phần giữ gìn trật tự, kỷ cương, bảo vệ quyền lợi chính đáng của mỗi người và xây dựng cộng đồng đoàn kết, văn minh. Hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam không phải là việc làm mang tính phong trào, hình thức mà phải trở thành ý thức tự giác, trách nhiệm thường xuyên của mỗi cán bộ, đảng viên và người dân.
Với tinh thần đó, mỗi chúng ta hãy bắt đầu từ những việc làm thiết thực nhất: Chủ động tìm hiểu pháp luật, gương mẫu chấp hành pháp luật, tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của người khác, tích cực đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật và cùng xây dựng nếp sống văn minh tại khu dân cư.